El Cóndor Pasa, put od peruanske narodne pjesme do globalnog hita

Više od pedeset godina prije nego što će El Condor Pasa („Kondorov let“) zavladati muzičkim top listama širom svijeta pod nazivom If I Could („Kad bih mogao“) u izvođenju Sajmona i Garfankela, njen pravi autor, peruanski kompozitor Danijel Alomija Robles, prešao je Ande u potrazi za autohtonom muzikom i tradicijom. Kada se vratio u Limu početkom XX vijeka, Alomija Robles je navodno postao vatrogasni kapetan, ali muzika sa Anda koju je čuo na svojim putovanjima, uz njegovo prethodno iskustvo kompozitora, inspirisala ga je da stvori novu melodiju, koja je, kasnije, u ogromnoj mjeri uticala na muzički svijet.

ORIGINALNA KOMPOZICIJA

Domorodačka kretanja tog vremena uticala su na Alomija Roblesa prilikom njegovog komponovanja zarzuele (španske operete), pisane isključivo za orkestar bez andskih instrumenata; a nazvao ju je El Condor Pasa. Iste godine, kompoziciji je dodat komad peruanskog dramskog pisca Hulija de la Pasa i prvi put je izveden u teatru Mazi u Limi. Godine 1933. Alomija Robles je muzičkoj korporaciji Edvard B. Marks prodao prava na pesmu El Condor Pasa.

Ubrzo zatim, kompoziciju su u velikim teatrima širom svijeta izvodili ugledni operski pjevači tog vremena kao što su Ima Sumak, prva peruanska umjetnica koja je dospjela do Holivuda. Danas postoji više od 4000 verzija „Kondorovog leta“ od strane umjetnika među kojima su Plasido Domingo, Selija Krus, Điđola Sinketi, Džuli Feliks i Mark Entoni, koji su svoje obrade kompozicije izvodili na koncertima.

Uprkos činjenici da je reč o opereti podijeljenoj na osam muzičkih komada, samo su tri dijela kompozicije dostigla popularnost. Najpoznatiji od ova tri dijela, poznat pod nazivom El Condor Pasa, kao što se može i pretpostaviti – podijeljen je na četiri dijela: yaravi (tužna i spora melodija), passacaglia i veseli huayno na kraju. Opereta govori o grupi andskih rudara koje izrabljuje šef. Kondor koji ih posmatra sa neba za njih postaje simbol slobode koji žele da dostignu. El Condor Pasa se smatra kulturnim nasleđem Perua jer „sadrži originalni koncept muzike koji za cilj ima osnaživanje našeg kulturnog identiteta“, kako prenose zvanične peruanske državne novine El Peruano.

VERZIJA KOJU IZVODE SAJMON & GARFANKEL

Tokom šezdesetih godina dvadesetog vijeka andski bendovi su postali veoma popularni u Evropi. Jedan od ovih bendova se zvao Inke. Izvodili su svoju verziju „Kondorovog leta“ sa andskim instrumentima. Nakon što je Pol Sajmon, jedan od članova Sajmona i Garfankela, čuo njihovo izvođenje pjesme uživo u Parizu, naučio je melodiju i dodao joj svoj tekst. Pod nazivom If I could, ova verzija američkog folk benda postala je u to vrijeme najpopularnija pjesma širom Evrope, naročito u zemljama kao što su Španija, Austrija, Belgija i Holandija. Ipak, Pol Sajmon nije znao da autorska prava za pjesmu zapravo ne pripadaju članu Inka, koji je sâm mislio da je „Kondorov let“ popularna andska kompozicija iz devetnaestog vijeka. Nakon parnice za zaštitu autorskih prava između sina Alomije Roblesa i Sajmona ponovo je uspostavljeno neosporno autorstvo peruanskog kompozitora. Sto godina kasnije od trenutka kada je napisan, „Kondorov let“ je sada u javnom vlasništvu.

***

Pročitaj u originaluhttps://theculturetrip.com/south-america/peru/articles/the-history-behind-el-condor-pasa/
Autor: Manuel Orbegoso

Prevela sa engleskog: Milica Ćetković

Advertisements

One thought on “El Cóndor Pasa, put od peruanske narodne pjesme do globalnog hita

Ostavite odgovor

Popunite detalje ispod ili pritisnite na ikonicu da biste se prijavili:

WordPress.com logo

Komentarišet koristeći svoj WordPress.com nalog. Odjavite se /  Promeni )

Google photo

Komentarišet koristeći svoj Google nalog. Odjavite se /  Promeni )

Slika na Tviteru

Komentarišet koristeći svoj Twitter nalog. Odjavite se /  Promeni )

Fejsbukova fotografija

Komentarišet koristeći svoj Facebook nalog. Odjavite se /  Promeni )

Povezivanje sa %s