Adelite, dobro čuvana tajna Meksičke revolucije

Adele (Las Adelas), poznate i kao soldadere (Soldaderas), igrale su veoma važnu ulogu u borbi za prava seljaka tokom Meksičke revolucije (1910-1920). Majke, ćerke i supruge napustile su svoje kućne zadatke. Nisu sedele skrštenih ruku, niti su čekale muževe da se vrate, već su podigle svoje domove kako bi ih odnele svojim muževima. Negovale su ranjenike, radile kao špijunke, opskrbljavale vojnike namirnicama, čuvale čast mladih devojaka i hrabro uzdizale svoja kako vatrena, tako i umna oružja. Sve to u naporu da se izbore protiv društvene nepravde, usled koje su radnici bili potlačivani, kao i da zahtevaju vlastita prava kao žene i građanke republike.

Ovo nije bio prvi put da su se Meksikanke odlučno latile puške: tokom Rata za oslobođenje od španske imperije 1810, njihove pretkinje su takođe igrale važnu ulogu u toku ovog sukoba. Žedne pravde, vojnikinje su tokom Meksičke revolucije odale militarnu počast svojim pramajkama. Usled potrebe da se suoče sa smrću i bedom koje su sa sobom nosile bitke, raspršio se mehur koji je otuđivao žene od javnog života. Ovako su počele da učestvuju u pitanjima od opšteg interesa, iz kojih su bile isključene jer bi suprotno bile smatrane muškaračama, ženama sumnjivog morala. Moralna obaveza da se okrenu ratu kao i industrijalizacija išli su u prilog ovim revolucionarkama; godinama kasnije njihovo učešće poslužiše kao propratno pismo, što će utrti put prema ženskom pravu glasa.

 

una soldadera
Soldadera

 

Tokom prethodnog veka, Adelite su pale u zaborav, u senku istorije koju su napisali i ispričali muškarci. Ipak, na svom putu do slave, njih su pratile, volele, poštovale, lečile, hranile, osnaživale i branile te žene kojima nisu odali podjednaku počast kao učesnicama demokratskog trijumfa. „Bez njih nema Meksičke revolucije: one su je održale živom i plodnom kao zemlju”, ukazuje na značaj Adelita tokom ustanaka Elena Ponijatovska, jedna od međunarodno najpoštovanijih autorki, novinarki i aktivistkinja u svom eseju Las Soldaderas. 

Soldadera nosi sa sobom duboko erotsko značenj,e što je učinilo da se pretvori u živu legendu i da se danas, zahvaljujući radu istraživača, pisaca i novinara, ponovo oživi na jalovoj zemlji i u istorijskom sećanju. Ipak, u popularnoj kulturi i istoriji njihovo učešće je plasirano gotovo kao samo jedan element seksualnog i ponekad živopisnog ukrasa, ali uvek potčinjeno gerilcima; usled čega se nije istakla istinska snaga koja ih je pretvorila u te savremene i borbene žene koje su se borile za svoje interese. Samo su se pojavljivale kao odraz mnogih melodrama koje su se odvijale paralelno sa Revolucijom.

Meksička revolucija

Centralistička diktatura Porfirija Dijasa (1876-1911) koncentrisala je sva bogatstva zemlje u prestonici. Ruralne zone su još uvek funkcionisale u srednjovekovnom sistemu, u kojem su seljaci bili žrtve gladi i zloupotrebe moći najokrutnijih zemljodržaca.

Nakon što je Fransisko I. Madera apelovao na seljake da ustanu protiv vlasti i izbore se za svoja prava, nešto što je nalikovalo borbi za interese proletarijata na kraju se pretvorilo u niz ustanaka koji su vodili danas legendarni ratnici, ali istina je da je zemlja bila samo izgovor za one slepe od ambicije koji su se međusobno ubijali za predsedničko mesto. Revolucija se nije završila dok nije pao poslednji vođa različitih ali sestrinskih ideoloških grupacija. Verovatno najpoznatiji među njima danas jesu Pančo Vilja Emilijano Sapata.

 

Uloga vojnikinja u Revoluciji

Izraziti protagonizam muškaraca u epskim podvizima ispričanim iz perspektive kulta muškog vođstva (kao što je je bio slučaj sa Maderom, Viljom i Sapatom) bacio je senku na učešće vojnikinja u Revoluciji.

soldadetras

Adele su nastale u procesu stvaranja Meksičke revolucije; čak su podsticale ustanak pre nego što je Madero apelovao na narod da uzmu oružje u ruke 20. novembra 1910. Intervenisale su na različitim poljima koji su društveno bili označeni za muškarce: od poljoprivredne proizvodnje, upotrebe oružja, do osmišljavanja vojnih strategija. Ipak, izvršavale su druge matrijarhalne zadatke kao što je nega dece u poljima, opskrbljivanje hranom i slično.

Među ostalim ulogama koje su preuzimale na sebe tokom ovog konflikta, ove žene su se bavile novinarstvom, osnivanjem ženskih klubova, političkim aktivizmom, književnosti. Zahvaljujući ovim spisima, danas istoričari mogu verno da predstave učešće žene u revoluciji.

Delovanje ovih hrabrih žena odredili su ženu u kontekstu rušenju socijalnih shema patrijarhata. Ovo je podrazumevalo žensko oslobađanje koje je gradilo most prema demokratiji. Reč je o pokretu koji nije bio otuđen, već od suštinskog značaja za njih, a koji je decenijama delovao kao izolovan podzemni svet. Takođe, posle perioda revolucije inicira se borba za žensko prava glasa.

Među brojnim meksičkim revolucionarkama ističu se Ermila Galindo i Karmen Serand, aktivistinje; Amelija Robles i Petra Erera, vojnikinje; kao i Adela Velarde Peres, lekarka i osnivačica ove grupe, po kojoj je ova skupina borkinja dobila naziv.

***

Pročitaj u originaluhttp://www.abc.es/historia/abci-adelitas-secreto-mejor-guardado-revolucion-mexicana-201709030236_noticia.html
Autorka teksta: Euhenija Miras

Prevela i prilagodila sa španskog: Tamara Nikolić

Advertisements

One thought on “Adelite, dobro čuvana tajna Meksičke revolucije

Ostavite odgovor

Popunite detalje ispod ili pritisnite na ikonicu da biste se prijavili:

WordPress.com logo

Komentarišet koristeći svoj WordPress.com nalog. Odjavite se /  Promeni )

Google photo

Komentarišet koristeći svoj Google nalog. Odjavite se /  Promeni )

Slika na Tviteru

Komentarišet koristeći svoj Twitter nalog. Odjavite se /  Promeni )

Fejsbukova fotografija

Komentarišet koristeći svoj Facebook nalog. Odjavite se /  Promeni )

Povezivanje sa %s